مقدمهای بر مفهوم هواساز و نقش کویلها
وقتی درباره سیستمهای تهویه مطبوع و کنترل شرایط محیطی در ساختمانها صحبت میکنیم، یکی از مهمترین دستگاههایی که نام آن مطرح میشود، هواساز است. هواساز در حقیقت قلب سیستم تهویه محسوب میشود و وظیفه دارد هوای تازه را از بیرون وارد کند، آن را فیلتر نماید، سپس بر اساس نیاز فضا، دما و رطوبت آن را تنظیم کرده و به نقاط مختلف ساختمان منتقل کند. اگر بخواهیم از همان ابتدا به سراغ پرسش اصلی برویم و روشن کنیم که هواساز با کویل آبگرم و آبسرد چیست و چه مزایایی دارد؟ باید درک دقیقی از ساختار این دستگاه و بهویژه نقش کلیدی کویلها در عملکرد آن داشته باشیم.
کویلها در هواساز در واقع مبدلهای حرارتی هستند که امکان تبادل انرژی بین آب و هوا را فراهم میکنند. وقتی صحبت از کویل آبگرم میشود، منظور لولهها و پرههایی است که در آنها آب داغ یا بخار جریان پیدا میکند و گرمای خود را به هوا منتقل مینماید. این هوا سپس وارد کانالها شده و فضای داخلی ساختمان را گرم میکند. در مقابل، کویل آبسرد درست در جهت مخالف عمل میکند؛ آب سردی که توسط چیلر یا سیستم سرمایش مرکزی تولید شده، در لولههای کویل جریان مییابد و هنگام عبور هوا از روی این کویلها، دمای هوا کاهش پیدا کرده و خنک میشود.
بنابراین میتوان گفت کویلها نقطه اتصال بین سیستم تولید انرژی حرارتی یا برودتی و محیط داخلی ساختمان هستند. بدون حضور کویلها، هواساز تنها توانایی جابجایی و فیلتر کردن هوا را داشت، اما نمیتوانست شرایط دمایی مطلوب را ایجاد کند. اینجاست که مفهوم هواساز با کویل آبگرم و آبسرد چیست و چه مزایایی دارد؟ اهمیت پیدا میکند. در واقع این نوع هواساز به دلیل داشتن هر دو کویل، قادر است در تمام فصول سال پاسخگوی نیازهای تهویهای ساختمان باشد؛ در زمستان گرما تأمین کند و در تابستان خنکای مطبوع ایجاد نماید.
ویژگی مهم دیگری که در مقدمه باید بر آن تأکید کرد، انعطافپذیری بالای این دستگاه است. هواسازهای مجهز به کویلهای دوگانه (گرم و سرد) میتوانند برای انواع پروژهها اعم از مسکونی، اداری، تجاری و حتی بیمارستانی مورد استفاده قرار گیرند. برای مثال در بیمارستانها نیاز است که دمای اتاقهای مختلف در شرایطی بسیار دقیق کنترل شود. هواساز با کویل آبگرم و آبسرد این قابلیت را دارد که با تنظیم دقیق جریان آب و شدت دمش هوا، شرایطی استاندارد و کاملاً بهداشتی ایجاد کند.
همچنین باید به یک موضوع کلیدی اشاره کرد و آن نقش بهینهسازی مصرف انرژی در این دستگاههاست. از آنجایی که کویلها بهطور مستقیم با آب داغ یا سرد کار میکنند، انرژی مصرفی برای تنظیم دما بسیار کمتر از روشهای سنتی است. در بسیاری از ساختمانهای مدرن، از این سیستمها استفاده میشود تا هزینههای انرژی بهطور چشمگیری کاهش پیدا کند.
✦▌ نکته حیاتی: درک نقش کویلها در هواساز درست مانند شناخت قلب در بدن انسان است؛ اگر کویلها بهخوبی طراحی و نگهداری شوند، هواساز عملکردی دقیق و پایدار خواهد داشت، اما در صورت ضعف در انتخاب یا نگهداری آنها، کل سیستم تهویه با اختلال روبهرو میشود.
از زاویهای دیگر، هواساز با کویل آبگرم و آبسرد، علاوه بر تنظیم دما، کیفیت هوا را نیز تضمین میکند. تصور کنید هوایی که از بیرون وارد میشود، قبل از ورود به فضای داخلی، علاوه بر فیلتر شدن، بر اساس فصل، به دمای مطلوب رسانده میشود. نتیجه آن ایجاد محیطی سالم، ایمن و راحت برای ساکنین خواهد بود. این مسئله بهویژه در شهرهای بزرگ که آلودگی هوا یک دغدغه اساسی است، اهمیتی دوچندان پیدا میکند.
در این بخش مقدمهای سعی شد تا بنیانهای لازم برای ورود به بحث اصلی یعنی «هواساز با کویل آبگرم و آبسرد چیست و چه مزایایی دارد؟» فراهم شود. در بخشهای بعدی مقاله، بهصورت جزئیتر عملکرد کویلها، تفاوت با هواسازهای معمولی، مزایا، معایب و همچنین دلایل انتخاب این دستگاهها بررسی خواهد شد.
