مقدمه – چیلر جذبی چیست و چرا اهمیت دارد؟
وقتی صحبت از سیستمهای سرمایشی و تهویه مطبوع به میان میآید، اولین سؤالی که برای بسیاری از مدیران پروژهها و مهندسان تاسیسات پیش میآید این است که «چیلر جذبی چیست و چه زمانی گزینه بهتری از تراکمی است». در واقع این پرسش کلیدی میتواند مسیر انتخاب درست یک سیستم سرمایش را تعیین کند، چرا که انتخاب چیلر مناسب بر هزینه انرژی، راندمان کلی مجموعه، طول عمر تجهیزات و حتی میزان آسایش کاربران تأثیر مستقیم دارد.
چیلر جذبی یک سیستم سرمایشی است که به جای استفاده از کمپرسور الکتریکی مانند چیلر تراکمی، از یک فرآیند شیمیایی مبتنی بر جذب (Absorption) برای تولید سرمایش استفاده میکند. در این سیستمها معمولاً از جفت سیالاتی همچون لیتیوم بروماید – آب یا آمونیاک – آب بهره گرفته میشود. به این معنا که گاز مبرد پس از تبخیر، توسط محلول جاذب جذب میشود و سپس با فرآیند حرارتدهی دوباره از محلول جدا شده و چرخه تکرار میگردد. نکته مهم اینجاست که منبع اصلی انرژی برای چیلر جذبی حرارت است، نه برق. همین تفاوت اساسی باعث میشود در بسیاری از صنایع که گرمای تلفشده یا انرژی حرارتی ارزان در دسترس دارند، انتخاب چیلر جذبی بهمراتب منطقیتر از چیلر تراکمی باشد.
وقتی به این موضوع نگاه کنیم که چیلر جذبی چیست و چه زمانی گزینه بهتری از تراکمی است، باید بدانیم که جذبیها معمولاً در پروژههای بزرگ صنعتی، بیمارستانها، هتلها و مراکز خرید که نیاز به سرمایش پایدار و کمصدا دارند، کارایی ویژهای پیدا میکنند. همچنین در شرایطی که محدودیت مصرف برق وجود داشته باشد، جذبیها به دلیل اتکا به انرژی حرارتی میتوانند از فشار وارد بر شبکه برق جلوگیری کنند.
اهمیت پرداختن به پرسش «چیلر جذبی چیست و چه زمانی گزینه بهتری از تراکمی است» تنها به بعد فنی ختم نمیشود؛ این موضوع در زمینههای اقتصادی، زیستمحیطی و حتی سیاستگذاریهای انرژی هم مطرح است. امروزه با توجه به بحران انرژی و هزینههای بالای برق در بسیاری از کشورها، سیستمهای جذبی دوباره مورد توجه ویژه قرار گرفتهاند. چرا که با بازیافت گرمای اتلافی یا استفاده از منابعی مانند بخار صنعتی میتوانند سرمایش کمهزینه و پایداری ایجاد کنند.
از سوی دیگر، چیلر تراکمی همچنان پرکاربردترین و شناختهشدهترین سیستم سرمایشی در دنیا محسوب میشود و دلیل آن سادگی نسبی، هزینه اولیه کمتر و قابلیت استفاده در مقیاسهای متنوع است. بنابراین، پاسخ به اینکه چیلر جذبی چیست و چه زمانی گزینه بهتری از تراکمی است، به بررسی دقیق شرایط پروژه، منابع انرژی در دسترس، بودجه و نیاز واقعی کاربر بستگی دارد.
در همین نقطه است که انتخاب درست اهمیت پیدا میکند. اگر شما به عنوان یک کارفرما یا مهندس در حال تصمیمگیری برای خرید سیستم سرمایش هستید، باید بدانید که هر انتخاب اشتباه میتواند به معنای افزایش هزینههای جاری، مصرف بالای انرژی و حتی کاهش کیفیت سرمایش باشد.
✦▌به یاد داشته باشید: هر پروژه سرمایشی باید بر اساس یک تحلیل دقیق انرژی و هزینه طراحی شود. صرفاً به دلیل رایج بودن یک سیستم، نباید آن را انتخاب کرد. شرایط خاص هر ساختمان یا صنعت، تعیینکننده نوع چیلر مناسب خواهد بود.
